Tổng quan 7 cách
Mỗi cách làm gì, trả lời câu hỏi nào và khi nào bạn cần nó.
Trong tiếng Séc, danh từ (cùng với tính từ và đại từ đi kèm) thay đổi đuôi tùy theo vai trò của chúng trong câu. Những dạng này gọi là cách (pády). Có bảy cách, và người Séc đơn giản là đánh số chúng từ 1 đến 7 theo thứ tự này. Tiếng Việt diễn đạt các vai trò đó bằng trật tự từ và giới từ ("của", "cho", "với", "bằng"), còn tiếng Séc thì thay đổi chính đuôi từ.
| # | Cách | Câu hỏi | Cách dùng chính | Ví dụ |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Danh cách | kdo? co? | chủ ngữ, dạng từ điển | To je žena. |
| 2 | Sinh cách | koho? čeho? | "của", số lượng, sau do, z, bez, u… | Jdu do školy. |
| 3 | Tặng cách | komu? čemu? | "cho ai", sau k, kvůli, díky… | Dám to ženě. |
| 4 | Đối cách | koho? co? | tân ngữ trực tiếp, chỉ hướng sau na, pro, za… | Vidím ženu. |
| 5 | Hô cách | (không có) | gọi ai đó | Ahoj, Jano! |
| 6 | Giới cách | o kom? o čem? | nơi chốn, "về"; luôn đi với giới từ | Mluvíme o ženě. |
| 7 | Công cụ cách | kým? čím? | "với", "bằng", sau před, za, nad, pod… | Jdu tam s ženou. |
Vậy tôi cần cách nào?
- Có giới từ không? Tốt quá, giới từ sẽ quyết định giúp bạn: do nghĩa là cách 2, k nghĩa là cách 3, s nghĩa là cách 7. Danh sách đầy đủ có trong bài Giới từ và các cách.
- Không có giới từ? Vậy hãy nhìn vào động từ. Phần lớn động từ đi với cách 4 (mám, vidím, chci), nhưng một số đi với cách 3 (pomáhat, volat, rozumět) hoặc cách 2 (bát se, ptát se).
- Đang nói trực tiếp với ai đó? Đó là cách 5.
Các câu hỏi trong bảng chính là cách trẻ em Séc học các cách ở trường. Hãy thử xem: hỏi komu? (cho ai?) và câu trả lời sẽ ở cách 3.