Động từ chuyển động có tiền tố
přijít, odejít, vejít, vyjít, přejít…
Tóm tắt
Thêm tiền tố vào jít hoặc jet, bạn sẽ có một động từ hoàn thành thể với nghĩa chính xác: přijít (đến), odejít (rời đi), vejít (đi vào), vyjít (đi ra, đi lên), přejít (băng qua). Hiểu nghĩa của từng tiền tố là bạn có thể đoán ra hàng chục động từ.
- Přišel v osm.Anh ấy đến lúc tám giờ.
- Odešla domů.Cô ấy đã về nhà.
- Vešli jsme do domu.Chúng tôi đi vào nhà.
- Přejdi ulici.Băng qua đường đi.
Giải thích đầy đủ
Tiếng Việt ghép "đi" với một từ chỉ hướng: đi vào, đi ra, đi qua, đi lên. Tiền tố tiếng Séc làm đúng việc đó, nhưng gắn liền vào động từ.
| Tiền tố | Ý nghĩa | jít | jet |
|---|---|---|---|
| při- | đến | přijít | přijet |
| od- | rời đi | odejít | odjet |
| v- | đi vào | vejít | vjet |
| vy- | đi ra, đi lên | vyjít | vyjet |
| s- | đi xuống | sejít | sjet |
| pře- | băng qua | přejít | přejet |
| pro- | đi xuyên qua | projít | projet |
| ob- | đi vòng quanh | obejít | objet |
| do- | đi tới nơi, đi lấy; hết | dojít | dojet |
| za- | ghé qua | zajít | zajet |
| u- | đi mất, chạy mất | ujít | ujet |
| roz- se | tản ra, chia tay | rozejít se | rozjet se |
- Tất cả đều là hoàn thành thể, nên dạng hiện tại mang nghĩa tương lai: přijdu = tôi sẽ đến. Quá khứ: přišel, odešel, vešel…
- Với thói quen, dùng các động từ chưa hoàn thành tương ứng: přicházet, odcházet, vycházet (Každý den přicházím v osm.)
- Một số mang nghĩa thành ngữ: najít = tìm thấy, Došlo nám mléko = chúng tôi hết sữa rồi, Ujel mi autobus = tôi bị lỡ xe buýt.