Thể bị động
Dům byl postaven… Tady se mluví česky.
Tiếng Séc có hai cách nói bị động. Cách hằng ngày dùng se: Tady se mluví česky (Ở đây người ta nói tiếng Séc). Cách trang trọng hơn là být + dạng bị động của động từ: Dům byl postaven v roce 1900.
- Tady se mluví česky.Ở đây người ta nói tiếng Séc.
- Ten byt se prodává.Căn hộ đang được rao bán.
- Dům byl postaven v roce 1900.Ngôi nhà được xây năm 1900.
- Kniha byla napsána česky.Quyển sách được viết bằng tiếng Séc.
Giải thích đầy đủ
Tiếng Việt dùng "được" hoặc "bị" (ngôi nhà được xây). Tiếng Séc có hai cách:
1. Bị động với se (rất phổ biến)
Chỉ cần thêm se vào động từ ở ngôi thứ 3: Jak se to řekne česky? Kde se prodávají lístky? Ten most se opravuje. Đây là cách bạn nghe nhiều nhất trong đời sống hằng ngày.
2. být + phân từ bị động (trang trọng hơn)
Phân từ bị động thường kết thúc bằng -n hoặc -t, và hợp với chủ ngữ giống như thì quá khứ:
| Động từ | đực | cái | trung |
|---|---|---|---|
| postavit | postaven | postavena | postaveno |
| napsat | napsán | napsána | napsáno |
| otevřít | otevřen | otevřena | otevřeno |
| umýt | umyt | umyta | umyto |
- Số nhiều: -i cho nam giới (pozváni), -y cho đồ vật giống đực và giống cái (poslány), -a cho giống trung (umyta).
- Chú ý biến âm: chytit → chycen, vyřešit → vyřešen, přečíst → přečten.
- Người thực hiện hành động ở cách 7: Kniha byla napsána Karlem Čapkem. (Quyển sách được Karel Čapek viết.)
Trong giao tiếp hằng ngày, người Séc thường thích dùng dạng tính từ (Obchod je zavřený) hoặc đơn giản là câu chủ động (Ten dům postavili v roce 1900, nghĩa đen: người ta xây ngôi nhà đó năm 1900).