Phân từ: pracující, unavený, spadlý
spící dítě, zavřené dveře, spadlé listí
Tóm tắt
Phân từ là động từ "khoác áo" tính từ. -ící / -oucí nghĩa là "đang làm" (spící dítě, đứa trẻ đang ngủ). -ný / -tý nghĩa là "đã được làm" (zavřené dveře, cửa đã đóng). -lý nghĩa là "đã trở thành" (spadlé listí, lá đã rụng).
- spí → spící dítěmột đứa trẻ đang ngủ
- tečou → tekoucí vodanước chảy
- zavřít → zavřené dveřecánh cửa đã đóng
- spadnout → spadlé listílá rụng
Giải thích đầy đủ
| Loại | Cách tạo | Ví dụ |
|---|---|---|
| -ící / -oucí (đang làm) | từ dạng oni: -í → -ící, -ou → -oucí | pracují → pracující, mluví → mluvící, jedou → jedoucí, tečou → tekoucí |
| -ný / -tý (đã được làm) | dạng bị động + đuôi tính từ | zavřít → zavřený, napsat → napsaný, umýt → umytý, unavit → unavený |
| -lý (đã trở thành) | dạng -l + -ý, chủ yếu với động từ chỉ sự thay đổi | spadnout → spadlý, zamrznout → zamrzlý, zestárnout → zestárlý |
- Tất cả đều biến cách như tính từ thường: -ící như jarní, -ný / -tý / -lý như nový.
- Nhiều từ là từ dùng hằng ngày: následující (tiếp theo), začínající (người mới bắt đầu), věřící (tín đồ), smažený sýr (phô mai rán).
Khi nói, người Séc thường dùng mệnh đề quan hệ thay thế: dítě, které spí. Nhưng bạn sẽ thấy phân từ ở khắp nơi trên biển báo, thực đơn và tin tức: Následující zastávka… (Điểm dừng tiếp theo…)