Thể động từ II: podepsat hay podepisovat?
psát → podepsat → podepisovat · chodívat
Thêm tiền tố vào động từ, nó trở thành hoàn thành thể với một nghĩa mới: psát → podepsat (ký tên). Cần dạng chưa hoàn thành? Hãy "kéo dài" nó bằng -ovat / -ávat / -ívat: podepisovat. Còn -ávat / -ívat gắn vào động từ đơn nghĩa là "ngày xưa hay": chodívali jsme (ngày xưa chúng tôi hay đến).
- Podepište to tady.Xin ký vào đây. (một lần)
- Každý den podepisuju smlouvy.Ngày nào tôi cũng ký hợp đồng.
- Přepsal jsem ten text.Tôi đã viết lại văn bản đó.
- Jako děti jsme sem chodívali.Hồi nhỏ chúng tôi hay đến đây.
Giải thích đầy đủ
Một động từ, nhiều tiền tố
| Hoàn thành (một lần, xong) | Chưa hoàn thành (quá trình, thói quen) | Nghĩa |
|---|---|---|
| podepsat | podepisovat | ký tên |
| přepsat | přepisovat | viết lại |
| popsat | popisovat | mô tả |
| zapsat (si) | zapisovat (si) | ghi lại |
| vysvětlit | vysvětlovat | giải thích |
| přestěhovat se | stěhovat se | chuyển nhà |
| postavit | stavět | xây dựng |
Động từ có tiền tố là hoàn thành thể, nên dạng hiện tại của nó mang nghĩa tương lai: podepíšu = tôi sẽ ký. Dạng "kéo dài" là chưa hoàn thành: podepisuju = tôi đang ký / tôi (thường) ký.
Ngày xưa hay…: -ávat / -ívat
Thêm -ávat / -ívat vào động từ chưa hoàn thành để nói về việc ngày xưa thường xảy ra: chodit → chodívat, být → bývat, psát → psávat, říkat → říkávat, jezdit → jezdívat.
Những động từ "ngày xưa hay" này nghe hơi hoài niệm, rất hợp để kể chuyện: Babička říkávala… (Bà tôi ngày xưa hay nói…)