Thức mệnh lệnh
Pojď! Mluv pomalu! Počkejte!
Tóm tắt
Để bảo ai đó làm gì, hãy bắt đầu từ dạng oni (họ) và cắt bỏ đuôi: dělají → dělej, mluví → mluv. Thêm -te khi nói với nhiều người hoặc để lịch sự: dělejte, mluvte.
- Pojď sem!Lại đây!
- Mluv pomalu.Nói chậm thôi.
- Počkejte chvilku.Xin đợi một chút. (lịch sự)
- Nedělej to!Đừng làm thế!
Giải thích đầy đủ
Lấy dạng oni (họ) ở thì hiện tại và bỏ đuôi. Phần còn lại là mệnh lệnh cho ty. Sau đó thêm -te cho vy và -me cho "chúng ta hãy".
| oni | ty | vy | chúng ta hãy |
|---|---|---|---|
| dělají | dělej | dělejte | dělejme |
| mluví | mluv | mluvte | mluvme |
| kupujou | kupuj | kupujte | kupujme |
| píšou | piš | pište | pišme |
| čtou | čti | čtěte | čtěme |
- Nếu kết quả là một cụm phụ âm khó đọc, hãy thêm -i: čti, spi, zavři, pomoz… (čtou → čti, zavřou → zavři).
- Các dạng bất quy tắc thường gặp: být → buď, jíst → jez, jít (đến đây) → pojď, mít → měj, vzít → vezmi (khẩu ngữ: vem), pomoct → pomoz.
- Đừng…! là ne- + thường là động từ chưa hoàn thành thể: Nekupuj to! Nedělej to!
Muốn nghe thân thiện hơn? Hãy thêm prosím (làm ơn) hoặc nói mềm hơn với Můžeš…? (Bạn có thể…?). Một mệnh lệnh trống trơn có thể nghe hơi gay gắt, cũng như trong tiếng Việt.