Động từ chuyển động
jít hay chodit? jet hay jezdit?
Tóm tắt
Tiếng Séc có hai động từ cho "đi". Jít / jet dùng cho một chuyến đi, ngay bây giờ hoặc vào một dịp cụ thể. Chodit / jezdit dùng cho việc đi thường xuyên hoặc nói chung. Ngoài ra, jít là đi bộ, còn jet là đi bằng ô tô, xe buýt hoặc tàu.
- Teď jdu do obchodu.Bây giờ tôi đi ra cửa hàng.
- Každý den chodím pěšky.Ngày nào tôi cũng đi bộ.
- Zítra jedu do Brna.Ngày mai tôi đi Brno.
- Do práce jezdím autem.Tôi lái xe đi làm.
Giải thích đầy đủ
Tiếng Việt chỉ có "đi" cho mọi trường hợp. Tiếng Séc thì chọn động từ theo hai câu hỏi: đi bộ hay đi xe? Một lần hay thường xuyên?
| một chuyến (bây giờ) | thường xuyên, nói chung | |
|---|---|---|
| đi bộ | jít: jdu, jdeš, jde… (quá khứ šel) | chodit: chodím, chodíš… |
| đi xe | jet: jedu, jedeš, jede… (quá khứ jel) | jezdit: jezdím, jezdíš… |
| bay | letět: letím… | létat / lítat: létám… |
| chạy | běžet: běžím… | běhat: běhám… |
- Các từ như každý den, často, obvykle, rád (mỗi ngày, thường, thường lệ, thích) đòi hỏi chodit / jezdit.
- teď, právě, zítra, včera (bây giờ, đúng lúc này, ngày mai, hôm qua; một chuyến cụ thể) đòi hỏi jít / jet.
- Động từ thứ hai cũng dùng cho việc di chuyển loanh quanh không theo hướng cố định: Pes běhá po zahradě. (Con chó chạy quanh vườn.)
- Tương lai của jít / jet là půjdu / pojedu.
Đi xe đạp là jezdit na kole. Người Séc cũng "lái" xe đạp, ván trượt tuyết và ngựa!