Thì hiện tại
dělat, mluvit, kupovat + động từ bất quy tắc
Phần lớn động từ theo một trong ba mẫu, và dạng nguyên thể thường cho bạn biết mẫu nào: động từ -at thành -ám, động từ -it / -et thành -ím, và động từ -ovat thành -uju. Đuôi động từ đã cho biết ai làm việc đó, nên bạn có thể thoải mái bỏ já, ty và các đại từ khác.
- dělám · mluvím · kupujutôi làm · tôi nói · tôi mua
- Co děláš?Bạn đang làm gì?
- Mluví česky.Anh ấy / chị ấy / họ nói tiếng Séc.
- Pracuju v bance.Tôi làm việc ở ngân hàng.
Giải thích đầy đủ
Khác với tiếng Việt (tôi làm, bạn làm, họ làm), động từ tiếng Séc thay đổi đuôi theo từng người. Đây là ba mẫu lớn đặt cạnh nhau. Khi đã biết một động từ thuộc nhóm nào, phần còn lại sẽ tự nhiên theo.
| -á- (dělat) | -í- (mluvit) | -uje- (kupovat) | |
|---|---|---|---|
| já | dělám | mluvím | kupuju / kupuji |
| ty | děláš | mluvíš | kupuješ |
| on/ona | dělá | mluví | kupuje |
| my | děláme | mluvíme | kupujeme |
| vy | děláte | mluvíte | kupujete |
| oni | dělají | mluví | kupujou / kupují |
Phần lớn động từ kết thúc bằng -ovat chia giống kupovat (pracovat, studovat). Nhiều động từ kết thúc bằng -it, -et, -ět chia giống mluvit (bydlet, rozumět).
Những động từ "nổi loạn"
Một số động từ hằng ngày có cách chia riêng. Tất nhiên, đó cũng là những từ bạn dùng nhiều nhất, nên đáng học thuộc lòng:
| mít (có) | chtít (muốn) | jíst (ăn) | pít (uống) | psát (viết) | |
|---|---|---|---|---|---|
| já | mám | chci | jím | piju | píšu |
| ty | máš | chceš | jíš | piješ | píšeš |
| on/ona | má | chce | jí | pije | píše |
| oni | mají | chtějí | jedí | pijou | píšou |
Một số động từ có hai dạng, như kupuju / kupuji hoặc piju / piji. Cả hai đều đúng. Dạng đầu là cách người ta nói ngoài đường, dạng sau nghe trang trọng hơn một chút. Thêm một điểm nhỏ: rozumět thành oni rozumějí.