Phụ âm cứng và mềm, biến âm
Vì sao Praha thành v Praze và pes thành psa.
Phụ âm cứng, mềm và trung tính
| Cứng | h, ch, k, r, d, t, n | → theo sau là y / ý |
|---|---|---|
| Mềm | ž, š, č, ř, c, j, ď, ť, ň | → theo sau là i / í |
| Trung tính | b, f, l, m, p, s, v, z | → cả hai; cần học từng từ |
Vì sao điều này quan trọng? Vì nó cho bạn biết danh từ theo mẫu nào. Danh từ giống đực tận cùng bằng phụ âm cứng biến đổi như pán / hrad, tận cùng bằng phụ âm mềm thì như muž / stroj.
Biến âm trước -e / -ě
Khi danh từ giống cái nhận -e / -ě ở cách 3 hoặc cách 6 (và một số danh từ giống đực, giống trung ở cách 6), phụ âm đứng trước bị mềm hóa một chút:
| Biến đổi | Ví dụ |
|---|---|
| h → z | Praha → v Praze, kniha → v knize |
| ch → š | střecha → na střeše |
| k → c | banka → v bance, Monika → Monice |
| r → ř | sestra → sestře, Klára → Kláře |
| d, t, n → dě, tě, ně | voda → ve vodě, teta → tetě, Brno → v Brně |
| b, p, v, m, f → bě, pě, vě, mě, fě | máma → mámě, Ostrava → v Ostravě |
| các phụ âm khác → -e | škola → ve škole, divadlo → v divadle |
Bạn sẽ gặp lại hiện tượng này ở cách 5 (Petr → Petře) và ở số nhiều của nam giới (doktor → doktoři).
Chữ e biến mất
Rất nhiều danh từ mất chữ e ở âm tiết cuối ngay khi bạn thêm đuôi:
- pes → psa, psovi, psem
- Pavel → Pavla, Pavlovi · Karel → Karla
- dědeček → dědečka · Marek → Marka
- kostel → kostela · otec → otce
Thêm một điều cần chú ý: ở một số danh từ, ů biến thành o: stůl → stolu, dům → domu, kůň → koně.